MỘT SỐ KỸ THUẬT NGÂM, Ủ VÀ GIEO MẠ VỤ XUÂN NĂM 2022

  1. Giống và thời vụ:

– Thời gian gieo mạ đối với Trà Xuân sớm từ 05 – 15/12/2021 cấy xong trước 15/01/2022.

          + Đối với Trà Xuân muộn từ 15 – 25/01/2022, cấy xong trước 20/02/2022.

          + Gieo thẳng từ 05 – 10/02/2022.

– Sử dụng các giống lúa thuần như: KD18, Thiên ưu 8, BT số 7, Đài thơm 8, TBR225…, các giống lúa lai như: Nhị ưu 838, Thái Xuyên 111, CT16…

– Tùy thuộc vào điều kiện sản xuất từng địa phương để xác định lượng giống gieo cho phù hợp. Đối với lúa lai lượng giống gieo từ 0,8 – 1kg, đối với lúa thuần lượng giống gieo  từ 1 – 1,5kg cho 1 sào lúa cấy.

– Bà con cần gieo mạ dự phòng tăng 10% so với diện tích cấy và dự phòng giống lúa ngắn ngày cho 20% diện tích cấy.

  1. Kĩ thuật ngâm, ủ:

 – Vụ xuân có nền nhiệt độ thấp do đó khi ngâm hạt giống hút nước rất chậm. Để khắc phục hiện tượng này và diệt một số mầm bệnh trên hạt giống, trước khi ngâm bà con nên áp dụng biện pháp sau: Dùng nước nóng 540C bằng cách pha 3 phần nước sôi với 2 phần nước lạnh hoặc có thể dùng dung dịch nước muối 10 – 15% để ngâm trong khoảng 15 phút, sau đó vớt hết hạt lép lửng, đãi sạch, đổ thêm nước vào ngâm tiếp đến khi hạt thóc no nước.

– Thời gian ngâm: Đối với lúa lai ngâm từ 15 – 20 tiếng, với lúa thuần ngâm từ 24 – 36 tiếng.

– Trong quá trình ngâm cứ 6-8 tiếng thay nước 1 lần để nước không bị chua ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm. Sau khi hạt giống được ngâm no nước, vớt hạt giống ra, đãi thật sạch cho hết mùi chua, để ráo rồi cho vào ủ.

– Vụ Xuân cần ủ ấm, bà con cho thóc vào túi vải hoặc bao tải dứa hay là thúng, mủng có khả năng giữ ẩm, giữ ấm và thoát nước tốt. Tuyệt đối không dùng bao nilon kín, khó thoát nước và bí hơi. Sau đó bọc đống ủ bằng rơm ướt hoặc cho bao giống vào thùng xốp để giữ ấm.

– Trong quá trình ủ phải thường xuyên kiểm tra độ ấm, độ ẩm bằng cách:

+ Nếu cho tay vào trong bao giống mà thấy khô thì bà con tiến hành bổ sung nước, đảo trộn lại hạt giống để hạt giống có đủ độ ẩm. Nếu thấy ướt, nhớt thì dùng nước rửa sạch nhớt bám vào hạt giống rồi sau đó tiếp tục ủ lại hạt giống. ( Nếu không rửa kịp thời hạt sẽ bị chua và bị thối)

– Nếu thấy hạt giống đã nảy mầm, nhưng mầm dài ra và rễ lại ngắn thì phải thêm nước vào và đảo trộn hạt giống rồi tiếp tục ủ. Ngược lại nếu thấy mầm quá ngắn, rễ lại quá dài thì ngâm hạt giống vào nước ấm khoảng 3 – 4 tiếng để mầm dài ra.

  Khi mộng mạ dài bằng 1/2 hạt thóc, rễ dài bằng hạt thóc là có thể tiến hành đem gieo.

  1. Kĩ thuật gieo và chăm sóc mạ

3.1 Kĩ thuật gieo

          Tùy điều kiện gieo cấy tại địa phương mà lựa chọn phương pháp gieo mạ nền hay mạ dược, mạ dầy xúc cho phù hợp. Có thể gieo trên vườn, nền đất phẳng, trên nền sân gạch hay trên ruộng, chọn những nơi tráng nắng, khuất gió, chủ động được tưới tiêu để chăm sóc và bảo vệ mạ tốt nhất…

        – Đối với mạ nền:

+ Cần lấy bùn ruộng, bùn ao nơi tráng nắng và lấy trước khi gieo 1 tuần để giải phóng các khí độc trong bùn. Không lấy bùn ở các ao tù nước đọng vì sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng của mạ sau này và có thể gây nên hiện tượng chết mạ.

+ Diện tích gieo mạ để cấy cho 1 sào khoảng 4 – 6m2.

+ Trải bùn thành luống rộng 1 – 1,2m và có độ dày từ 2 – 3cm. Bón 0,3 – 0,5kg lân supe cho diện tích mạ của 1 sào, sau đó cào, trang phẳng mặt luống. Trong quá trình gieo nên chia nhỏ lượng mộng mạ cho từng luống và gieo đi gieo lại để đảm bảo độ đồng đều.

          – Đối với gieo mạ dược, mạ dầy xúc:

          + Chọn chân đất tốt, chủ động về tưới tiêu. Đất được cầy bừa kỹ nhuyễn phẳng và sạch cỏ dại kết hợp với bón lót 5 – 7 kg supe lân cho 1 sào mạ, vét rãnh, lên luống có bề rộng từ 1 – 1,2 m, bề mặt luống thoai thoải.

          + Diện tích làm mạ để cấy cho 1 sào từ 10 – 15 m2.

+ Trước khi gieo cần trang phẳng mặt luống và dốc về 2 bên rãnh luống rồi tiến hành gieo mạ.

+ Chia lượng giống làm 2 – 3 phần để gieo đi gieo lại 2 – 3 lần cho hạt giống phân bổ đều trên mặt luống.

– Sau khi gieo xong, bà con làm vòm nilon để giữ ấm cho cây mạ: Độ cao của vòm từ 50 – 70 cm, khoảng 1,5m theo chiều dài luống cắm 1 thanh làm vòm, chú ý dùng nilon trắng, trong, không bị rách, thủng (áp dụng chung đối với gieo mạ nền và mạ dược…).

3.2 Chăm sóc mạ

– Giữ nước ở rãnh để đảm bảo mặt luống ẩm, giúp cây mạ sinh trưởng tốt, đồng thời giữ ấm cho cây khi gặp điều kiện nhiệt độ xuống thấp.

– Trong thời gian che nilon cho mạ, gặp những ngày nắng, nhiệt độ trên 25oC thì cần mở 2 đầu nilon để thoát hơi nước ra ngoài và giảm nhiệt bên trong vòm nilon, tránh ảnh hưởng của nhiệt độ cao đến cây mạ. Chiều tối lại che nilon vào. Trước khi cấy 3 – 5 ngày bà con mở nilon ra để cây mạ làm quen với điều kiện môi trường bên ngoài, hạn chế việc sốc nhiệt khi đem ra ruộng cấy.

– Tuổi mạ đạt tiêu chuẩn đưa ra ruộng cấy, đối với mạ nền cứng từ 10 – 12 ngày (khi mạ 2,5 – 3 lá), đối với mạ dày xúc từ 12 – 15 ngày (khi mạ 3 – 3,5 lá), với mạ dược cấy khi mạ đạt 3,5 – 4 lá.

– Thường xuyên kiểm tra ruộng mạ để có biện pháp phòng trừ kịp thời các đối tượng gây hại theo khuyến cáo của Chi cục Trồng trọt và BVTV.

Chú ý: Đồng thời với việc gieo mạ và chăm sóc mạ, cần khẩn trương làm đất, chuẩn bị đầy đủ vật tư phân bón và tổ chức đánh bắt chuột, ốc bươu vàng trước khi cấy, đảm bảo các điều kiện thuận lợi để gieo, cấy trong khung thời vụ tốt nhất.

 Lã Thị Mai Lan – TTKN