CẤY LÚA BẰNG MÁY GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG SẢN XUẤT LÚA

Sản xuất nông nghiệp theohướng hữu cơ đang là hướng đi tất yếu để nâng cao hiệu quả cũng như giá trị thu nhậptrên đơn vị diện tích chính vì vậy việc đẩy mạnhứng dụng các tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tạo ra sản phẩm sạch, an toàn, nhiều chất dinh dưỡng góp phầnbảo vệ sức khỏe, bảo vệ môi trường sinh thái là rất cần thiết.

Hiện nay trên địa bàn tỉnh cây lúa vẫn là đối tượng chủ lực trong sản xuất nông nghiệp vì vậy để nâng cao hiệu quả trong sản xuất lúa,bên cạnh việc ứng dụng tiến bộ về công tác giống thì việc thay đổi phương thức sản xuất và đẩy mạnh khoa học công nghệ để giảm giá thành đang là giải pháp mang lại hiệu quả cao, việc áp dụng phương thức sản xuất mạ khay, cấy bằng máygóp phần tăng rõ rệt hiệu quả sản xuất đồng thời đáp ứng xu hướng sản xuất lúa gạo hàng hóa theo hướng hữu cơ trên quy mô lớn tạo ra sản phẩm chất lượng, an toàn, có sức cạnh tranh, nâng cao thu nhập cho người sản xuất.

Gieo mạ bằng khay, cấy bằng máy đã cơ bản giải quyết được những hạn chế trong sản xuất lúa truyền thống  tạo cơ sở để từng bước áp dụng quy trình sản xuất an toàn theo hướng hữu cơ.Theo ông Phạm Hồng Sơn – Cán bộ kỹ thuật Trung tâm khuyến nông thì từ hiệu quả của mô hình thí điểm năm 2019 thành công hiện nay Trung tâm Khuyến nông cơ bản làm chủ được công nghệ, đang khuyến khích các địa phương nhận rộng mô hình, ông Sơn cho biết so với với các hình thức gieo cấy khác hiện nay thì việc sử dụng mạ khay cấy máy đã có những ưu điểm vượt trội như: Rút ngắn được thời vụ, giảm chi phí về giống,lúa sinh trưởng phát triển tốt, giảm sâu bệnh gây hại, giảm chi phí thuốc BVTV, góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, năng suất lúa cao hơn từ 10 – 15% so với cấy tay theo truyền thống.Việc đưa tiến bộ kỹ thuật gieo mạ khay cấy bằng máy đã giải quyết được bài toán về nâng cao chất lượng sản phẩm góp phần bảo vệ, cân bằng hệ môi trường sinh thái, hạn chế sử dụng phân bón hóa học, tuyệt đối khôngsử dụng thuốc trừ cỏ, trừ ốc như trong gieo thẳng; giải quyết bài toán về thiếu hụt nguồn nhân lực lao động trong khi tình trạng lao động nông nghiệp ngày càng giảm và độ tuổi lao động ngày càng tăng, đặt biệt là trong khâu cấy lúa.

Trước những ưu điểm vượt trội của phương thức gieo mạ khay cấy bằng máy thì việc đẩy mạnh mở rộng các diện tích cấy máy là cần thiết. Để thực hiện thành công phương thức gieo mạ khay cấy máy thì cầnchú trọng các giải pháp sau:

* Giải pháp về kỹ thuật: Cần đảm bảo chất lượng yếu tố đầu vào đó là nguồn nguyên liệu làm giá thể gieo mạ, chất lượng nguồn giống, máy gieo, địa điểm để bảo quản chăm sóc mạ sau khi gieovà đảm bảo nguồn nhân lực gieo mạ. Khâu gieo mạ, quan trọng là chọn nguyên liệu làm giá thể để đảm bảo cung cấp dinh dưỡng cho cây mạ sinh trưởng phát triển tốt sau khi gieo. Hiện nay người sản xuất có thể mua giá thể phối trộn sẵn bán trên thị trường. Giống được xử lý trước khi gieo bằng nước muối pha loãng nhằm loại bỏ toàn bộ hạt lép, lửng và hạt cỏ dại, được ngâm ủ trong điều kiện phù hợp để tỷ lệ nẩy mầm đồng đều như gieo mạ truyền thống, khi hạt bắt đầu nứt nanh thì tiến hành gieo. Khi gieo mạ cần có phương thức tổ chức, phân công lao động tốt để đảm bảo sự nhịp nhàng, không bị gián đoạn vì công suất của máy phụ thuộc chính vào nguồn nhân lực,công suất 1 máy gieo 600 – 800 khay mạ/1giờ.

Khâu chăm sóc khay mạ sau khi gieo: Sau khi gieo các khay mạ được xếp chồng lên nhau đến khi cây mạ mọc mũi chông thì đem giải đều trên nền mặt đất cứng hoặc nền cát, nền sân đảm bảo đủ rộng, phẳng, tráng nắng, nếu có cỏ thì phải tạo được độ phẳng không để cho khay bị nghiêng, đổ sẽ ảnh hưởng đến khả năng giữ nước, cây mạ sinh trưởng phát triển không đều. Để xếp 1.000 khay mạ cần diện tích 200-250 m2mặt bằng. Trong vụ Xuân cần che phủ nilon, thường xuyên tưới đủ ẩm cho mạ, vụ mùa cần chú ý chống nắng nóng vì độ dầy của khung giá thể chỉ đạt 3cm nên cần đặc biệt chú ý tưới đủ nước cho mạ, khi mạ đạt trên 2 lá và cao khoảng 15cm có thể đem đi cấy.

Khâu cấy lúa bằng máy: Đất trước khi cấy cần được làm kỹ, nhuyễn, phẳng. Bón lót và bón thúc tương tự như lúa cấy. Trước khi cấy rút cạn nước trên mặt ruộng,để lại một lớp nước mỏng,sau khi cấy xong khoảng 2 ngày đưa và giữ nước từ 3 – 5cm trên mặt ruộng để tạo điều kiện cho lúa nhanh bén rễ hồi xanh và hạn chế cỏ dại. Tiến hành chăm sóc sau khi cấy: Lúa được chăm sóc, dặm tỉa kịp thời những vị trí khuyết mật độ ngay sau khi lúa bén rễ. Chủ động bón phân thúc đẻ nhánh sớm khi lúa bén rễ hồi xanh và có lá mới. Các biện pháp kỹ thuật chăm sóc khác và phòng trừ sâu bệnh hại cây lúa tương tự phương pháp cấy truyền thống.

* Về tổ chức sản xuất: Ông Phạm Khắc Thắng – Tổ phó tổ hợp tác mạ khay cấy máy cho biết: để mở rộng thành công mô hình gieo mạ khay cấy bằng máy thì ngoài việc tiếp nhận các tiến bộ kỹ thuật được chuyển giao thì việc quy hoạch gọn vùng sản xuất, khuyến khích nhân dân sử dụng đồng giống, đồng trà, cùng thời vụ mới giảm được chi phí, chủ động tưới tiêu, chủ động chăm sóc, thuận lợi ứng dụng đồng bộ cơ giới hóa để giảm giá thành từ khâu dùng máy làm đất, bón phân, sử dụng máy bay không người lái phun thuốc trừ sâu và quản lý điều tiết nước giảm cỏ dại, ốc bươu vàng…Cần có các tổ hợp tác dịch vụ tổ chức sản xuất mạ khay và cấy máy, cung cấp dịch vụ từ giống, gieo mạ và tổ chức cấy với mức chi phí hợp lý, đảm bảo lợi ích của cả người nông dân và đơn vị tổ chức cấy máy.

          Việc sử dụng phương thức gieo mạ khay cấy lúa bằng máy không chỉ giúp nông dân hạ giá thành trong sản xuất, mang lại lợi nhuận cao cho người dân mà còn góp phần đưa ứng dụng cơ giới hóa đồng bộ vào đồng ruộng từ khâu làm đất, gieo cấy, thu hoạch tạo nên một chuỗi khép kín liên hoàn, mở ra một hướng đi cho người nông dân từng bước hướng người nông dântiến đến nền sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững.

Đinh Thị Hồng Liên – TTKN